Przekątna Szalonego

Podczas pobytu w Vence, Gombrowicz bez przerwy wprawiał krytyków w oszołomienie, pozując na pisarza niedojrzałego, odrzucającego wszelką formę - literacką, polityczną, religijną. Sklasyfikowano go jako pisarza marginalnego, on sam uważał siebie za pisarza... niezrozumianego. Lubił mylić tropy na swój temat, igrać z krytyką, szokować swymi wypowiedziami. Jedna z jego zmyślonych historii szczególnie mnie zastanowiła...
W drugim tomie „Dzienników" (co znalazło swój oddźwięk także w moim poprzednim spektaklu „Czekając na Nobla"), Gombrowicz pisze, że lubił mawiać do Rity: „Mam ochotę napisać również niewielki tekst dedykowany moim londyńskim „przyjaciołom". Chcę ich rozwścieczyć. Napiszę, że kupiłem sobie wspaniałą willę i że jestem ojcem nieślubnego dziecka!"

To nieślubne dziecko stało się punktem wyjścia do „Przekątnej Szalonego" i „Spotkania z Filidorem"...

Rzecz dzieje się w Vence w roku 1967, podczas miesięcznej nieobecności Rity, jego żony. Pisarz jest u schyłku życia. Poważnie chory nie może się już fizycznie przemieszczać. Z pomocą wyobraźni wychodzi więc poza codzienność, by ponownie zanurzyć się w swej młodości i ujrzeć dawnych znajomych, którzy ożyją najpierw w kawiarni, następnie w Argentynie, w Tandilu...
W sztuce „Przekątna Szalonego. Spotkanie z Filidorem" występują trzy główne postaci: Witold Gombrowicz, barman o wielu twarzach (obliczach), który stanie się Szalonym i Filidorem oraz towarzyszący im saksofonista-perkusista. Chcę, aby cała sztuka rozgrywała się lekko, wyobrażam ją sobie jako wypełnioną muzyką i roztańczoną. Saksofonista będzie nadawał tempo, grał muzykę życia, przeznaczenia właściwego pisarzowi, które... może stać się również naszym.

Ewa Kraska

premiera 21 października 2014 - podczas XI Międzynarodowego Festwailu Gombrowiczowskiego